اختلافات مرزی تایلند و کامبوج، ریشه در معاهدات دوران استعمار (فرانسه-سیامی ۱۹۰۴ و ۱۹۰۷) دارد. این اختلاف ها عمدتاً بر سر مالکیت زمینهای اطراف معبد باستانی هندو “پِره ویهار” (Preah Vihear) در مرز ۸۰۰ کیلومتری دو کشور است. این مناقشه چندین دهه است که ادامه دارد. هر از گاهی این اختلافات منجر به درگیریهای مسلحانه، آوارگی مردم و حکم دیوان بینالمللی دادگستری می شود. [1, 2, 3, 4]
اختلافات بین کامبوج و تایلند بر سر مرزشان ریشه در ابهاماتی دارد که به معاهدات بین سیام (تایلند امروزی) و فرانسه برمیگردد. پس از استقلال کامبوج، معبد مورد مناقشه پریه ویهر در سال ۱۹۶۲ توسط دیوان بینالمللی دادگستری به کامبوج واگذار شد. اما این معبد و سایر مناطق مرزی مورد مناقشه همچنان باقی ماندند. احساسات ملیگرایانه در هر دو کشور تنشها را تشدید کرد. بین سالهای ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۱، درگیریهای بین این دو کشور منجر به تلفاتی از هر دو طرف شد. در نهایت دیوان بینالمللی دادگستری حکم سال ۱۹۶۲ خود را مجدداً تأیید کرد.
نکات کلیدی مناقشه:
- هسته اصلی: منطقه اطراف معبد پره ویهار (ساخته شده در دوران امپراتوری خمر) که هر دو کشور ادعای مالکیت آن را دارند.
- علت تاریخی: مرزبندیهای دوران فرانسه در اوایل قرن بیستم ابهامات زیادی ایجاد کرد زیرا نقشه تایلند با نقشههای فرانسوی متفاوت بود.
- پرونده یونسکو (۲۰۰۸): ثبت معبد پره ویهار به عنوان میراث جهانی یونسکوی کامبوج، جرقه درگیریهای نظامی شدیدتری را بین سالهای ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۱ زد.
- وضعیت حقوقی: دیوان بینالمللی دادگستری در سال ۱۹۶۲ (و دوباره در سال ۲۰۱۳) رای به تعلق اصلی معبد به کامبوج داد، اما مناطق اطراف آن همچنان محل منازعه است.
- تنشهای اخیر: درگیریهای مرزی همچنان به طور پراکنده رخ میدهد که باعث آوارگی ساکنان محلی میشود
